18 Mayıs 2020 Pazartesi

Cari Açık Nedir? Cari Açık Nasıl Kapatılır? Cari Açığı Önlemenin Yolları?

Cari Açık Nedir

Cari açık, bir ülke de ithal edilen malların ihraç ettiği mallardan çok daha fazla olma durumudur. Bir ülkenin ithal ettiği ürünlere ve hizmetlere ödediği miktar, ihraç ettiği mallar ve hizmetlere ödediği miktarı daha fazla aşıyor ise cari açık meydana gelir.


cari açık nedir

Cari açık hesaplaması ülkenin dış işlemlerinin hesaplanmasında oldukça önem taşır. Aynı zamanda ödemelerin bilançosu dengesinin de oldukça önemli bir unsurudur. Cari açık 3 durumda meydana gelir. Uluslararası mal ticareti, hizmetler hesabı ve transferler hesabı olarak oluşur. Uluslararası mal ticareti durumunda, ülkeler arası ithalat ve ihracat yapıldığı zaman, cari açık oluşma olasılığı da yüksektir. Taşımacılık, sigortacılık ve turizm gibi hizmetler ise hizmetler hesabı kapsamı olarak değerlendirilir. Transfer hesaplarında ise yurtdışında çalışmak da olan ülke vatandaşları ve aynı zaman da ülkede çalışan yabancı ülke vatandaşlarının getirmiş olduğu döviz giriş çıkışında da cari açık meydana gelir. Bu üç durum meydana geldiği zaman ülkeye giren döviz ülkeden çıkan dövizden fazla ise cari açık vardır.

CARİ AÇIK NASIL KAPATILIR?

Cari açığı düşürmek veya tam anlamıyla ortadan kaldırmak için ithal edilen mallara göre ihraç edilen malların değerleri de artırılabilir. Aynı zamanda ithal edilen mallara belli kotalar ve vergiler koyarak ülke içine giren mallar da sınırlandırılabilir. Aynı zamanda ulusal para değerini diğer döviz türlerine göre devülasyon ile geliştirerek ülkenin mallarının ihracatı da ucuzlaştırılabilir. Ucuzlaştırılma işlemiyle birlikte ülkenin mallarına dış ülkelerden talep artmış olur ve ihracattan elde edilen miktar da ithalata ödenen miktarı aşmış olacaktır.

Bir ülkenin cari açığını hesaplamak için ise ödemeler dengesi olan cari denge ve sermaye hesabına ihtiyaç da vardır. Cari denge ise mal dengesi, hizmetler dengesi, yatırım gelirleri dengesi ve cari transferlerin de toplamını oluşturmuş olur. Mal dengesi bir ülkenin ihracat ve ithalatı arasında olan farktır. Hizmetler dengesi ise sigorta, turizm gibi hizmetler karşılığında alınan döviz ve satılması durumunda ödenen döviz arasında olan farkı oluşturur. Herhangi bir ülkenin yurt dışına doğrudan ya da dolaylı yolla yaptığı yatırımların döviz bedeli ile o ülkeye yabancı ülkelerin yaptığı yatırımların da döviz bedeli arasındaki farka ise yatırım gelir dengesi denir. Cari transferler ise yurtdışında çalışan işçilerin getirmiş olduğu döviz bedelidir. Özel sektör, yatırımını, tüketimini iyi yönetecek beceriye sahip olan sektördür. Çünkü daha verimli çalışır ve tüm sorumluluğun kendi üzerinde olduğunu bildiği için de para konusunda iyi bir izleme yapar. Bu nedenle özel sektörün hesapsız bir borçlanmaya girmeyeceği genellikle varsayılır. Özel sektör de bulunan borcunun bir kısmı, yurtdışında kendisine ait paraların kendi şirketine borç verilmesi yöntemiyle de meydana gelir. Daha az vergi ödemek için genellikle bu yol tercih ediliyor.


EmojiEmoticon